Nhà thiết kế Italy Valentino Garavani - người sáng lập đế chế thời trang mang tên mình và là cha đẻ của “sắc đỏ Valentino” huyền thoại - đã qua đời ở tuổi 93 tại Rome.

Thông tin được quỹ Valentino Garavani & Giancarlo Giammetti công bố, cho biết ông ra đi trong vòng tay người thân. Tang lễ sẽ được tổ chức tại Rome trong những ngày cuối tháng 1, trước khi ông an nghỉ tại thành phố đã gắn bó trọn vẹn với sự nghiệp của mình.

Sự ra đi của Valentino không chỉ là tin buồn của ngành thời trang, mà còn được xem như dấu mốc kết thúc một thế hệ “các bậc thầy cổ điển” - những nhà thiết kế trưởng thành trước khi thời trang trở thành một ngành công nghiệp toàn cầu được vận hành bởi các yếu tố như tập đoàn, tài chính và marketing. Cùng với Giorgio Armani và Karl Lagerfeld, Valentino được xếp vào hàng những biểu tượng cuối cùng của kỷ nguyên mà đặt vẻ đẹp, kỹ nghệ thủ công và cá tính sáng tạo lên trên tất cả.

Valentino Garavani sinh ngày 11/5/1932 tại thị trấn Voghera, miền bắc Italy, trong một gia đình khá giả. Từ nhỏ, ông đã say mê điện ảnh, sân khấu và những hình ảnh hào nhoáng trên màn bạc. Chính niềm ám ảnh với cái đẹp “hoàn hảo” của các minh tinh thời đó đã dẫn ông đến với thời trang. Valentino từng chia sẻ rằng, ông bị cuốn hút bởi cách các ngôi sao xuất hiện trước công chúng: luôn chỉn chu, rực rỡ và không có chỗ cho sự cẩu thả.

Sau khi học thời trang tại Milan, Valentino sang Paris - kinh đô của haute couture - để rèn nghề. Trong thập niên 1950, ông làm việc cho các nhà mốt danh tiếng như Jean Dessès và Guy Laroche. Những năm tháng tại Paris giúp Valentino nắm vững kỹ thuật cắt may cao cấp của Pháp, đồng thời hình thành tư duy thẩm mỹ mang tính kỷ luật, chuẩn mực nhưng vẫn giàu cảm xúc - nền tảng cho toàn bộ sự nghiệp sau này của ông.

Năm 1959, Valentino trở về Rome và mở xưởng may riêng trên phố Via Condotti. Không lâu sau đó, ông gặp Giancarlo Giammetti, một sinh viên kiến trúc trẻ tuổi, người trở thành cộng sự và bạn đời gắn bó suốt nhiều thập kỷ. Nếu Valentino là linh hồn sáng tạo thì Giammetti chính là bộ óc tổ chức và kinh doanh. Sự kết hợp này đã đặt nền móng cho đế chế Valentino: một bên là trực giác thẩm mỹ tinh tế, bên kia là khả năng vận hành, mở rộng và bảo vệ thương hiệu.

Ngay từ những bộ sưu tập đầu tiên, Valentino đã nhanh chóng được chú ý bởi phong cách sang trọng, nữ tính và có phần “không thời gian”. Trong khi nhiều nhà thiết kế tìm kiếm sự phá cách hay gây sốc, Valentino kiên định với quan niệm rằng phụ nữ đến với thời trang để trở nên đẹp hơn, tự tin hơn. Ông từng nói: “Tôi biết phụ nữ muốn gì. Họ muốn được đẹp”.

Một trong những di sản nổi tiếng nhất mà Valentino để lại cho làng mốt chính là “sắc đỏ Valentino”. Đây không chỉ là một gam màu, mà đã trở thành biểu tượng nhận diện của thương hiệu. Sắc đỏ này có ánh cam nhẹ, rực rỡ nhưng không chói gắt, mang lại cảm giác quyền lực và gợi cảm. Valentino từng kể rằng cảm hứng về màu đỏ đến từ một chuyến đi Barcelona, khi ông nhìn thấy những người phụ nữ mặc váy đỏ trong ánh đèn nhà hát. Kể từ đó, hầu như bộ sưu tập nào của ông cũng có ít nhất một thiết kế màu đỏ.

Danh sách khách hàng của Valentino trải dài từ hoàng gia châu Âu, các đệ nhất phu nhân cho tới những ngôi sao lớn của Hollywood. Jacqueline Kennedy Onassis là một trong những người bạn thân thiết nhất của ông và gần như chỉ mặc Valentino trong nhiều năm. Chiếc váy ren dài tay mà bà mặc trong lễ cưới với Aristotle Onassis năm 1968 đã đi vào lịch sử thời trang thế kỷ 20. Princess Diana cũng là một trong những biểu tượng gắn liền với các thiết kế dạ hội lộng lẫy của Valentino.

Trên thảm đỏ, Valentino được xem là “ông vua” của các lễ trao giải. Những chiếc đầm của ông xuất hiện đều đặn tại Oscar, Quả Cầu Vàng hay Cannes. Khoảnh khắc đáng nhớ nhất có lẽ là năm 2001, khi Julia Roberts mặc chiếc váy đen - trắng vintage của Valentino để nhận tượng vàng Oscar cho Nữ diễn viên chính xuất sắc. Đó là minh chứng rõ nét cho khả năng tạo ra vẻ đẹp vượt thời gian của nhà thiết kế Italy.

Bên cạnh thời trang cao cấp, đế chế Valentino dần mở rộng sang prêt-à-porter (thời trang may sẵn), thời trang nam, phụ kiện và nước hoa. Năm 1998, Valentino và Giammetti bán thương hiệu cho một tập đoàn với mức giá ước tính 300 triệu USD. Dù vậy, Valentino vẫn giữ vai trò thiết kế thêm một thập kỷ nữa, cho đến khi chính thức nghỉ hưu vào năm 2008, khép lại hơn 45 năm làm việc không ngừng nghỉ.

Buổi trình diễn haute couture cuối cùng của ông tại Paris năm 2008 được xem là một lời chia tay đầy xúc động và là dấu chấm hết cho một thời kỳ. Các người mẫu bước ra trong những thiết kế mang tinh thần đặc trưng nhất của Valentino, và đặc biệt, tất cả đều kết thúc trong sắc đỏ biểu tượng.

Sau khi Valentino nghỉ hưu, thương hiệu lần lượt được dẫn dắt bởi nhiều giám đốc sáng tạo khác nhau, từ Maria Grazia Chiuri, Pierpaolo Piccioli cho đến Alessandro Michele hiện tại. Mỗi giai đoạn mang một tinh thần mới, nhưng di sản thẩm mỹ của Valentino - sự thanh lịch, tinh xảo và niềm tin vào cái đẹp cổ điển - vẫn luôn là nền tảng không thể thay thế.

Những năm cuối đời, Valentino sống giữa Rome, Paris, London, New York và Gstaad (Thụy Sĩ). Sự ra đi của Valentino Garavani đã nhận được vô số lời tri ân: Thủ tướng nước Ý Giorgia Meloni gọi ông là “biểu tượng vĩnh cửu của thời trang Ý cao cấp”. Các nhà thiết kế kế nhiệm như Pierpaolo Piccioli hay Alessandro Michele đều nhấn mạnh vai trò của Valentino như một người thầy, một điểm tựa tinh thần trong hành trình sáng tạo của họ.

Khi được hỏi trong bộ phim tài liệu năm 2008 rằng liệu ông có phải là người không thể thay thế hay không, Valentino mỉm cười và trả lời: “Sau tôi, sẽ là cả một trận lụt”. Câu nói nửa đùa nửa thật ấy hôm nay vang lên như một lời tiên đoán. Bởi sự ra đi của ông không chỉ để lại khoảng trống cá nhân, mà còn nhắc nhớ về một thời đại mà thời trang từng được tạo nên bởi những con người có niềm tin tuyệt đối vào cái đẹp, vào sự hoàn hảo và vào sức mạnh của vẻ thanh lịch thuần khiết.