Việc một người con chủ động cắt đứt liên lạc với cha mẹ từng bị xem là điều khó chấp nhận. Thế nhưng hiện nay, lựa chọn ấy đang xuất hiện ngày càng nhiều trong đời sống người trẻ. Điều gì khiến một mối quan hệ vốn được coi là thiêng liêng nhất lại trở thành khoảng cách cần thiết để tồn tại?

Một thời gian dài, gia đình được xem là “vùng an toàn” mặc định của mỗi con người. Trong văn hóa Á Đông, mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái càng được đặt lên vị trí thiêng liêng, gần như bất khả xâm phạm. Sự hiếu thuận được coi là chuẩn mực đạo đức, và việc giữ liên lạc, chăm sóc cha mẹ là trách nhiệm hiển nhiên của người trưởng thành. Bởi vậy, khi ngày càng nhiều người trẻ tuyên bố cắt đứt liên lạc với gia đình, phản ứng phổ biến đầu tiên của xã hội thường là ngạc nhiên, thậm chí phẫn nộ. Nhưng đằng sau lựa chọn ấy, câu hỏi quan trọng hơn không phải là “vì sao họ bất hiếu”, mà là “điều gì đã khiến họ phải đi đến quyết định đó?”.

Trước hết, cần nhìn nhận rằng khái niệm “cắt đứt liên lạc” không đơn giản là giận dỗi nhất thời. Trong nhiều trường hợp, đó là hệ quả của những mâu thuẫn tích tụ trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ. Nhiều người trẻ chia sẻ rằng họ lớn lên trong môi trường thiếu an toàn về mặt cảm xúc: thường xuyên bị so sánh, chỉ trích, kiểm soát hoặc phủ nhận cảm xúc. Những hành động tưởng như vô hại như vậy đôi khi trở thành tấm màn che giấu cho những hành vi áp đặt, làm tổn thương lòng tự trọng và cảm giác giá trị bản thân của con cái.

Một nguyên nhân khác thường được nhắc đến là cảm giác không được thấu hiểu, thậm chí không được quan tâm đúng mức. Không ít người trẻ cho rằng điều khiến họ tổn thương nhất không phải là những lời mắng mỏ gay gắt, mà là sự im lặng, thờ ơ hoặc thiếu lắng nghe từ cha mẹ. Khi những khó khăn trong học tập, công việc, các mối quan hệ hay khủng hoảng tinh thần bị xem nhẹ như “chuyện nhỏ”, “ai rồi cũng phải trải qua”, họ dần thu mình lại. Sự thiếu quan tâm không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng xung đột dữ dội; đôi khi nó đến từ việc cha mẹ quá bận rộn, quá tập trung vào trách nhiệm vật chất mà quên mất nhu cầu cảm xúc của con cái. Khi những khoảng trống ấy kéo dài, cảm giác cô đơn ngay trong chính gia đình có thể trở thành động lực khiến người trẻ lựa chọn rời xa.

Sự khác biệt thế hệ cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Cha mẹ của thế hệ hiện nay lớn lên trong bối cảnh kinh tế khó khăn, xã hội biến động, nơi ưu tiên hàng đầu là ổn định và sinh tồn. Trong khi đó, con cái của họ trưởng thành trong thời kỳ hội nhập, tiếp cận với những giá trị đề cao cá nhân, tự do lựa chọn và sức khỏe tinh thần. Khi một bên coi thành công là có tài chính, công việc ổn định, sớm lập gia đình để “yên bề gia thất”, thì bên kia lại tìm kiếm ý nghĩa, trải nghiệm và sự phù hợp với bản thân, xung đột gần như là điều tất yếu.

Mạng xã hội và internet cũng góp phần làm thay đổi cách người trẻ nhìn nhận các mối quan hệ gia đình. Nếu trước đây, những tổn thương trong gia đình thường bị coi là chuyện “đóng cửa bảo nhau”, thì nay chúng được chia sẻ, gọi tên và phân tích công khai. Dần dần, việc đặt ra những ranh giới - thậm chí là cắt liên lạc - được cân nhắc như một hành động để bảo vệ và ưu tiên bản thân, thay vì coi là bất hiếu, phản bội gia đình.

Chẳng hạn như trường hợp của Brooklyn Beckham. Đầu năm 2026, truyền thông quốc tế đưa tin anh gửi thư pháp lý tới David và Victoria Beckham, yêu cầu mọi liên hệ phải thông qua luật sư và đề nghị họ không gắn thẻ anh trên mạng xã hội. Sau đó, việc Brooklyn xóa một số hình xăm liên quan đến gia đình giữa bối cảnh căng thẳng càng làm dấy lên đồn đoán về sự rạn nứt. Trong nhiều trường hợp, việc người con quyết định cắt đứt liên lạc là lựa chọn cuối cùng sau khi mọi nỗ lực đối thoại đều thất bại. Có những người trẻ đã thử nói về cảm xúc của mình, nhưng bị gạt đi, và khi tiếng nói của họ liên tục bị phủ nhận, khoảng cách ngày càng lớn, và việc cắt đứt liên lạc trở thành cách duy nhất để chấm dứt chuỗi tổn thương lặp lại.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tâm lý cho rằng quyết định cắt đứt liên lạc hiếm khi mang lại cảm giác nhẹ nhõm hoàn toàn. Dù được xem là cần thiết để tự bảo vệ và chữa lành, quyết định ấy thường kéo theo những cảm xúc phức tạp: tiếc nuối, day dứt, thậm chí hoài nghi về chính mình. Gia đình, bất chấp những rạn nứt, vẫn là nơi lưu giữ ký ức đầu đời và góp phần hình thành căn tính của mỗi người. Bởi thế, lựa chọn rời xa cha mẹ không chỉ là chấm dứt một mối quan hệ hiện tại, mà còn là đối diện với một khoảng trống sâu thẳm - sự vắng mặt của những người từng hiện diện suốt hành trình trưởng thành của mình.

Vậy đâu là lối ra cho vòng xoáy này? Câu trả lời có lẽ không nằm ở việc phán xét đúng sai, mà ở khả năng đối thoại và thay đổi. Người trẻ, khi có điều kiện, có thể học cách diễn đạt nhu cầu và ranh giới của mình một cách rõ ràng, thay vì tích tụ đến mức bùng nổ. Cha mẹ, nếu sẵn sàng lắng nghe, có thể thừa nhận rằng phương pháp nuôi dạy con của mình không phải lúc nào cũng phù hợp trong mọi trường hợp. Việc chấp nhận rằng mình có thể đã làm tổn thương con, dù vô tình, là bước đầu tiên để hàn gắn.

Giữ gìn hay chấm dứt một mối quan hệ gia đình suy cho cùng vẫn là lựa chọn cá nhân, thường được đưa ra sau nhiều cân nhắc. Điều cần thiết là phân biệt giữa việc cắt liên lạc như một cách tự bảo vệ trước tổn thương và việc xem đó như phản ứng bộc phát trước những xung đột chưa được giải quyết. Thay vì vội vàng phán xét đúng - sai, có lẽ điều xã hội cần làm là lắng nghe nhiều hơn những câu chuyện phía sau mỗi quyết định. Bởi khi một người trẻ lựa chọn im lặng với cha mẹ, đó không chỉ là dấu hiệu của một sự rạn nứt, mà còn là dấu hiệu cho thấy cách chúng ta hiểu về gia đình, yêu thương và trách nhiệm đang thay đổi từng ngày.