THÀNH
ĐI QUA NHIỄU LOẠN ĐỂ TÌM LẠI MÌNH
DRAW
Có những quãng đời mà sự im lặng dài đến mức chính người trong cuộc cũng không biết gọi tên nó là gì: mất cảm hứng, lạc lối hay đơn giản chỉ là một khoảng chậm cần thiết. Với Nguyễn Tiến Thành, hay Thành Draw - rapper sinh năm 1997, lớn lên từ Hải Phòng - quãng lặng ấy kéo dài gần năm năm, từ sau Rap Việt mùa 1 đến tận bây giờ. Và có lẽ phải đến hôm nay, anh mới có thể gọi đúng tên nó thông qua EP “Dante”: một câu chuyện được ghép từ vô số mảnh nhỏ của những năm tháng nhiều nhiễu loạn, một hành trình trưởng thành mà hầu như ai bước qua tuổi đôi mươi cũng từng chạm đến theo cách của riêng mình.
XUẤT PHÁT TỪ SỰ VÔ TƯ
Nếu chỉ nhìn vào bề ngoài, người ta có thể nghĩ câu chuyện của Thành Draw khá “lành”: một chàng trai Hải Phòng sinh năm 1997, học chuyên Toán trường Trần Phú, tốt nghiệp rồi làm graphic designer. Mối duyên đến với con đường đến âm nhạc của anh cũng rất tự nhiên, từ những bài nhạc của chị gái hay bật, đến những lần được nghe ông anh lẩm nhẩm vài giai điệu của DSK hay những lần freestyle cùng hội bạn ở quán cafe. Thậm chí cái tên “Draw” cũng không mang hàm ý nghệ thuật lớn lao nào - chỉ đơn giản vì anh thích vẽ. Một sự vô tư rất trẻ, rất đời thường.
Nhưng chính sự bình thường ấy lại là yếu tố khiến anh nổi bật khi xuất hiện ở Rap Việt mùa 1. Trong một sân chơi đầy cạnh tranh, chiến thuật, và sự tính toán về hình ảnh, Thành đứng đó với một năng lượng không cố gắng gây ấn tượng. Anh kể chuyện bằng màu giọng trầm và thật, bằng những câu rap không phô diễn kỹ thuật, và bằng một trạng thái rất hiếm gặp trên truyền hình: tự nhiên. Người xem có cảm giác nếu máy quay không hướng vào anh, anh cũng sẽ rap như thế, nói
như thế.
Sau chương trình, lẽ ra Thành phải bước tiếp con đường “hợp lý” của một nghệ sĩ trẻ: phát hành sản phẩm đều đặn, ký hợp đồng với công ty quản lý, chạy show, rồi dần dựng cho mình một thương hiệu cá nhân. Thế nhưng mọi thứ lại không diễn ra theo trình tự thông thường ấy, anh bỗng… dừng lại. Không phải vì anh từ chối âm nhạc, mà vì anh không tìm thấy mình trong những khuôn mẫu “phải thế này, phải thế kia” dành cho một người bước ra từ spotlight. Mặc dù vẫn viết, vẫn có demo, vẫn có những “cơn đói nhạc”, nhưng càng viết, anh càng cảm thấy âm nhạc trượt khỏi tay mình, như thể có một lớp sương mỏng nhưng cứng đầu đứng giữa anh và tất cả những gì từng mang lại cho anh
niềm vui.
Chính trong trạng thái mờ sương đó, EP “Dante” mới dần hình thành. Không phải như một tuyên bố “trở lại”, không phải sự chuẩn bị công phu để khẳng định điều gì với nghề hay với khán giả, mà như một tín hiệu nhỏ bé nhưng dai dẳng thôi thúc anh nhìn lại những điều anh đã cố né tránh suốt nhiều năm. Ban đầu chỉ có hai bài - “một trắng, một đen” - như hai mặt của một đồng xu, hai lát cắt của cùng một tâm trạng. Nhưng theo thời gian, có càng nhiều “dấu hiệu” cho anh thấy những mảnh rời ấy đang thì thầm chung một câu chuyện mà anh đã đi cạnh nó từ lâu nhưng không đủ can đảm để gọi tên.
Nhưng chính sự bình thường ấy lại là yếu tố khiến anh nổi bật khi xuất hiện ở Rap Việt mùa 1. Trong một sân chơi đầy cạnh tranh, chiến thuật, và sự tính toán về hình ảnh, Thành đứng đó với một năng lượng không cố gắng gây ấn tượng. Anh kể chuyện bằng màu giọng trầm và thật, bằng những câu rap không phô diễn kỹ thuật, và bằng một trạng thái rất hiếm gặp trên truyền hình: tự nhiên. Người xem có cảm giác nếu máy quay không hướng vào anh, anh cũng sẽ rap như thế, nói
như thế.
Sau chương trình, lẽ ra Thành phải bước tiếp con đường “hợp lý” của một nghệ sĩ trẻ: phát hành sản phẩm đều đặn, ký hợp đồng với công ty quản lý, chạy show, rồi dần dựng cho mình một thương hiệu cá nhân. Thế nhưng mọi thứ lại không diễn ra theo trình tự thông thường ấy, anh bỗng… dừng lại. Không phải vì anh từ chối âm nhạc, mà vì anh không tìm thấy mình trong những khuôn mẫu “phải thế này, phải thế kia” dành cho một người bước ra từ spotlight. Mặc dù vẫn viết, vẫn có demo, vẫn có những “cơn đói nhạc”, nhưng càng viết, anh càng cảm thấy âm nhạc trượt khỏi tay mình, như thể có một lớp sương mỏng nhưng cứng đầu đứng giữa anh và tất cả những gì từng mang lại cho anhniềm vui.
Chính trong trạng thái mờ sương đó, EP “Dante” mới dần hình thành. Không phải như một tuyên bố “trở lại”, không phải sự chuẩn bị công phu để khẳng định điều gì với nghề hay với khán giả, mà như một tín hiệu nhỏ bé nhưng dai dẳng thôi thúc anh nhìn lại những điều anh đã cố né tránh suốt nhiều năm. Ban đầu chỉ có hai bài - “một trắng, một đen” - như hai mặt của một đồng xu, hai lát cắt của cùng một tâm trạng. Nhưng theo thời gian, có càng nhiều “dấu hiệu” cho anh thấy những mảnh rời ấy đang thì thầm chung một câu chuyện mà anh đã đi cạnh nó từ lâu nhưng không đủ can đảm để gọi tên.
THÀNH DRAW VÀ MỘT EP ĐỂ TRỞ VỀ
Để hiểu hơn về EP này, phải quay lại giai đoạn dài mà Thành không làm được nhạc theo cách mình muốn - khoảng ba đến bốn năm sau Rap Việt. Khoảng thời gian đó, nhìn từ bên ngoài, có thể gọi là “chững lại”. Nhưng với Thành, nó là một trạng thái phức tạp hơn rất nhiều: vừa đầy áp lực, vừa đầy câu hỏi, vừa đầy những tiếng ồn không dễ gạt.
Sau Rap Việt, anh được khuyên phải đầu tư hơn, chỉn chu hơn, phải nghĩ lớn hơn. Mọi thứ tưởng như hợp lý lại khiến anh ngày càng xa cách với cái sự tự nhiên từng làm nên Thành Draw. Anh vẫn ngồi vào bàn viết, nhưng mỗi lần đặt bút, lại như có một lớp tư tưởng lạ tựa sương mù ngăn anh dốc hết lòng mình. Không phải vì cạn cảm xúc, mà vì cảm xúc bị chặn bởi kỳ vọng, bởi nỗi sợ làm sai, bởi những quy chuẩn vô hình. Cùng lúc đó, những mối quan hệ anh từng tin là bền vững cũng bắt đầu chuyển động theo cách anh không lường trước. Có những người từng sát cánh từ ngày đầu, rồi vì nhiều lý do, không còn ở cạnh anh như trước. Hay có những bản hợp đồng tưởng như là giấc mơ thuở nhỏ nhưng mỗi lần định đặt bút xuống ký anh lại nghe thấy một tiếng nói mơ hồ trong lòng bảo rằng “không ổn”. Thành Draw kể anh “mê sảng đến bảy lần” vì không biết mình đang quay lưng lại với cơ hội, hay đang giữ lấy phần chân thật nhất của mình.
Hào quang sau chương trình không giúp gì được cho anh - trái lại, nó khiến anh càng khó nhận diện được thứ gì thật sự hợp với bản thân. Cộng dồn tất cả những yếu tố đó, Thành Draw nhận ra mình đang mắc kẹt trong một khuôn khổ không phải của mình.
Sau Rap Việt, anh được khuyên phải đầu tư hơn, chỉn chu hơn, phải nghĩ lớn hơn. Mọi thứ tưởng như hợp lý lại khiến anh ngày càng xa cách với cái sự tự nhiên từng làm nên Thành Draw. Anh vẫn ngồi vào bàn viết, nhưng mỗi lần đặt bút, lại như có một lớp tư tưởng lạ tựa sương mù ngăn anh dốc hết lòng mình. Không phải vì cạn cảm xúc, mà vì cảm xúc bị chặn bởi kỳ vọng, bởi nỗi sợ làm sai, bởi những quy chuẩn vô hình. Cùng lúc đó, những mối quan hệ anh từng tin là bền vững cũng bắt đầu chuyển động theo cách anh không lường trước. Có những người từng sát cánh từ ngày đầu, rồi vì nhiều lý do, không còn ở cạnh anh như trước. Hay có những bản hợp đồng tưởng như là giấc mơ thuở nhỏ nhưng mỗi lần định đặt bút xuống ký anh lại nghe thấy một tiếng nói mơ hồ trong lòng bảo rằng “không ổn”. Thành Draw kể anh “mê sảng đến bảy lần” vì không biết mình đang quay lưng lại với cơ hội, hay đang giữ lấy phần chân thật nhất của mình.
Hào quang sau chương trình không giúp gì được cho anh - trái lại, nó khiến anh càng khó nhận diện được thứ gì thật sự hợp với bản thân. Cộng dồn tất cả những yếu tố đó, Thành Draw nhận ra mình đang mắc kẹt trong một khuôn khổ không phải của mình.
Và rồi một tối, trong một buổi xem phim cùng vợ, cái tên Dante Alighieri xuất hiện. Thành tra cứu và phát hiện “Dante” còn mang nghĩa “kiên nhẫn”. Ý nghĩa ấy chạm vào đúng điều anh đã thiếu suốt nhiều năm. Từ đó, những mảnh cảm xúc tưởng rời rạc của anh bắt đầu dính vào nhau theo một cách tự nhiên đến kỳ lạ. Tất cả đều thuộc về cùng một quãng tối, cùng một hành trình, cùng một cuộc tự soi chiếu kéo dài và rất mệt mỏi.
Từ trước đến nay, anh vẫn luôn làm nhạc bằng chính những suy nghĩ tưởng như vẩn vơ như vậy, những mảnh ý tưởng xuất hiện bất ngờ, không theo cấu trúc, không theo chủ đề, nhưng khi anh chịu ngồi xuống, nhặt lại từng mảnh và ghép chúng vào nhau, chúng lại tạo thành một thứ đầy ý nghĩa. Đó là phương pháp anh đã dùng từ thuở ban đầu, là cách anh làm nhạc trước khi có bất kỳ áp lực nào. Nhưng sau Rap Việt, suốt ba đến bốn năm, anh lại cố đi tìm thứ cảm giác đó một cách chủ động, cố nắm lấy nó, và càng cố, nó càng trượt khỏi
tay anh.
Cho đến gần đây, khi anh buông bỏ nỗ lực tìm kiếm và để mọi thứ trở về trạng thái tự nhiên nhất, điều đó lại… tự quay lại. Những suy nghĩ rời rạc lần lượt xuất hiện, những mảnh cảm xúc tưởng chừng vô nghĩa bỗng khớp với nhau. Và anh hiểu rằng, anh phải quay lại với chính mình.
Khoảnh khắc xem phim tối hôm ấy vô tình trở thành chất xúc tác. Khi những mảnh rời trong tâm trí dần tìm lại nhau, Thành bắt đầu nhận ra một điều mà suốt những năm tháng mờ sương ấy anh đã vô tình quên mất: rằng âm nhạc chưa bao giờ đến với anh thông qua một kế hoạch chỉn chu, một cấu trúc hoàn thiện hay theo một tư duy sản phẩm; nó đến từ sự vô tư, từ những khoảnh khắc anh để cảm xúc dẫn đường thay vì cố gắng kiểm soát chúng. Từ những điều tưởng chừng lộn xộn ấy, Thành Draw tạo ra trật tự của riêng anh, và EP “Dante” bắt đầu có hình hài rõ ràng.
Từ trước đến nay, anh vẫn luôn làm nhạc bằng chính những suy nghĩ tưởng như vẩn vơ như vậy, những mảnh ý tưởng xuất hiện bất ngờ, không theo cấu trúc, không theo chủ đề, nhưng khi anh chịu ngồi xuống, nhặt lại từng mảnh và ghép chúng vào nhau, chúng lại tạo thành một thứ đầy ý nghĩa. Đó là phương pháp anh đã dùng từ thuở ban đầu, là cách anh làm nhạc trước khi có bất kỳ áp lực nào. Nhưng sau Rap Việt, suốt ba đến bốn năm, anh lại cố đi tìm thứ cảm giác đó một cách chủ động, cố nắm lấy nó, và càng cố, nó càng trượt khỏi
tay anh.
Cho đến gần đây, khi anh buông bỏ nỗ lực tìm kiếm và để mọi thứ trở về trạng thái tự nhiên nhất, điều đó lại… tự quay lại. Những suy nghĩ rời rạc lần lượt xuất hiện, những mảnh cảm xúc tưởng chừng vô nghĩa bỗng khớp với nhau. Và anh hiểu rằng, anh phải quay lại với chính mình.
Khoảnh khắc xem phim tối hôm ấy vô tình trở thành chất xúc tác. Khi những mảnh rời trong tâm trí dần tìm lại nhau, Thành bắt đầu nhận ra một điều mà suốt những năm tháng mờ sương ấy anh đã vô tình quên mất: rằng âm nhạc chưa bao giờ đến với anh thông qua một kế hoạch chỉn chu, một cấu trúc hoàn thiện hay theo một tư duy sản phẩm; nó đến từ sự vô tư, từ những khoảnh khắc anh để cảm xúc dẫn đường thay vì cố gắng kiểm soát chúng. Từ những điều tưởng chừng lộn xộn ấy, Thành Draw tạo ra trật tự của riêng anh, và EP “Dante” bắt đầu có hình hài rõ ràng.
VẼ TỪNG NÉT, VIẾT TỪNG CÂU
Nhìn lại hành trình kéo dài gần năm năm, điều kéo Thành Draw ra khỏi vùng nhiễu loạn không hề đến từ một quyết định dứt khoát, một cú bứt phá trong phòng thu hay một khoảnh khắc “giác ngộ” mà người ta vẫn hay kể trong những câu chuyện về nghệ sĩ. Đối với anh, điều đó bắt đầu từ một nơi ngỡ như chẳng liên quan gì đến âm nhạc: những nét vẽ nguệch ngoạc mà anh từng thực hiện dưới gầm bàn hồi
lớp 12.
Ở tuổi ấy, Thành chưa biết “vẽ” là gì theo nghĩa nghệ thuật, anh đơn giản chỉ… vẽ. “Anh luôn bảo mọi người rằng anh thích vẽ, nhưng anh không biết vẽ”. Điều kì lạ là những trang vẽ “vô nghĩa” ấy lại giúp anh được thở. Chúng cho anh một cảm giác rất nguyên thủy: cảm giác được “thả lỏng”, được để bản năng dẫn dắt, được giải phóng mà không phải
giải thích.
Thời điểm sau Rap Việt, khi mọi thứ rối bời và không còn đường ra, Thành vô thức làm lại điều xưa cũ: vẽ. Càng vẽ, anh càng thấy giống như đang mở từng ngăn kéo trong tâm trí để tìm lại những thứ mình đã đánh mất. Lúc không viết được nhạc, anh vẽ. Lúc không vẽ được, anh bật beat. Khi beat không vào đầu, anh quay lại trang giấy trắng.
Chính trong những vòng tròn chuyển động tự nhiên ấy, những ý nghĩ rời rạc mà anh đã quên bẵng - ý tưởng trắng - đen, câu chuyện về hai mặt của đồng xu, sự mâu thuẫn giữa cái tôi và thế giới, giữa tiếng nói nội tâm và ánh nhìn bên ngoài - cứ thế hiện hình trở lại. Anh nhận ra mình vẫn mang trong người cảm giác như đang chơi freestyle ngày trước: để câu chữ tự chảy, để cảm xúc dẫn dắt, để sự vô chủ đích tạo ra đường đi.
Và đó cũng là lúc anh nhận ra: anh viết nhạc giống như cách anh vẽ - bằng từng nét nhỏ, từng câu, từng chữ, từng mảnh suy nghĩ tưởng như không liên quan. Nhưng nếu kiên nhẫn nhặt lại tất cả, thứ hiện ra là chính anh.
Sau quãng thời gian đi qua lớp sương mờ ấy, Thành Draw không “trở lại” theo cách nhiều người mong chờ. Anh không tái xuất với một hình ảnh hào nhoáng, không khoác lên mình lớp áo mới để chứng tỏ bản thân, không chạy theo bất kỳ kỳ vọng nào. Điều anh làm là trở về - trở về với phiên bản nguyên gốc nhất của mình, phiên bản từng ngồi dưới gầm bàn lớp 12 vẽ nguệch ngoạc, phiên bản từng rap freestyle cho vui, phiên bản từng viết những câu chữ đầu tiên không vì spotlight, không vì show diễn, không vì chứng minh điều gì.
lớp 12.
Ở tuổi ấy, Thành chưa biết “vẽ” là gì theo nghĩa nghệ thuật, anh đơn giản chỉ… vẽ. “Anh luôn bảo mọi người rằng anh thích vẽ, nhưng anh không biết vẽ”. Điều kì lạ là những trang vẽ “vô nghĩa” ấy lại giúp anh được thở. Chúng cho anh một cảm giác rất nguyên thủy: cảm giác được “thả lỏng”, được để bản năng dẫn dắt, được giải phóng mà không phải
giải thích.
Thời điểm sau Rap Việt, khi mọi thứ rối bời và không còn đường ra, Thành vô thức làm lại điều xưa cũ: vẽ. Càng vẽ, anh càng thấy giống như đang mở từng ngăn kéo trong tâm trí để tìm lại những thứ mình đã đánh mất. Lúc không viết được nhạc, anh vẽ. Lúc không vẽ được, anh bật beat. Khi beat không vào đầu, anh quay lại trang giấy trắng.
Chính trong những vòng tròn chuyển động tự nhiên ấy, những ý nghĩ rời rạc mà anh đã quên bẵng - ý tưởng trắng - đen, câu chuyện về hai mặt của đồng xu, sự mâu thuẫn giữa cái tôi và thế giới, giữa tiếng nói nội tâm và ánh nhìn bên ngoài - cứ thế hiện hình trở lại. Anh nhận ra mình vẫn mang trong người cảm giác như đang chơi freestyle ngày trước: để câu chữ tự chảy, để cảm xúc dẫn dắt, để sự vô chủ đích tạo ra đường đi.
Và đó cũng là lúc anh nhận ra: anh viết nhạc giống như cách anh vẽ - bằng từng nét nhỏ, từng câu, từng chữ, từng mảnh suy nghĩ tưởng như không liên quan. Nhưng nếu kiên nhẫn nhặt lại tất cả, thứ hiện ra là chính anh.
Sau quãng thời gian đi qua lớp sương mờ ấy, Thành Draw không “trở lại” theo cách nhiều người mong chờ. Anh không tái xuất với một hình ảnh hào nhoáng, không khoác lên mình lớp áo mới để chứng tỏ bản thân, không chạy theo bất kỳ kỳ vọng nào. Điều anh làm là trở về - trở về với phiên bản nguyên gốc nhất của mình, phiên bản từng ngồi dưới gầm bàn lớp 12 vẽ nguệch ngoạc, phiên bản từng rap freestyle cho vui, phiên bản từng viết những câu chữ đầu tiên không vì spotlight, không vì show diễn, không vì chứng minh điều gì.
Điều khác biệt là lần này, anh trở về với sự hiểu biết: hiểu về nỗi sợ, hiểu về sự thiếu kiên nhẫn của tuổi trẻ, hiểu về áp lực vô hình của hào quang, hiểu những mất mát của mối quan hệ, hiểu tại sao nhiều năm trước anh không thể viết nhạc, hiểu rằng đôi khi sự trầm xuống không phải thất bại mà là thời gian cần thiết để tâm trí điều chỉnh.
EP này - trong tầng nghĩa sâu nhất - không chỉ dành cho anh. Nó dành cho những người trẻ đang đứng ở điểm gãy của cuộc đời, nơi họ không biết mình là ai, nơi mọi thứ xung quanh khiến họ lạc nhịp, nơi cảm giác duy nhất là sự mất kết nối với bản thân. Thành Draw muốn họ biết rằng cảm giác ấy không phải điều bất thường. Rằng ai rồi cũng sẽ trải qua giai đoạn như vậy. Rằng sự kiên nhẫn, đôi khi, là bài học khó nhất nhưng cũng là điều cứu rỗi nhất.
BÀI VIẾT:
LÁ THU VÀNG
|
ẢNH:
HOÀI LỘC
|
DESIGN:
LÂM HƯƠNG
|
BIÊN TẬP:
LÁ THU VÀNG
|
WEB:
LONG3020
EP này - trong tầng nghĩa sâu nhất - không chỉ dành cho anh. Nó dành cho những người trẻ đang đứng ở điểm gãy của cuộc đời, nơi họ không biết mình là ai, nơi mọi thứ xung quanh khiến họ lạc nhịp, nơi cảm giác duy nhất là sự mất kết nối với bản thân. Thành Draw muốn họ biết rằng cảm giác ấy không phải điều bất thường. Rằng ai rồi cũng sẽ trải qua giai đoạn như vậy. Rằng sự kiên nhẫn, đôi khi, là bài học khó nhất nhưng cũng là điều cứu rỗi nhất.